13 lipca w jaworznickim ZG „Sobieski” odbyła się uroczystość zakończenia głębienia szybu „Grzegorz” – ma on teraz 591,2 metra głębokości i 7,5 m średnicy. Będzie pełnił dwie funkcje: wentylacyjno-wdechową oraz materiałowo-zjazdową. Realizacja inwestycji znacznie się wydłużyła. Przyczyną były skomplikowane problemy natury geologicznej i hydrogeologicznej, choć nie tylko. Już samo rozpoczęcie budowy nastąpiło o wiele później niż pierwotnie zakładano. Dlaczego tak się stało, jakie znaczenie dla kopalni ma nowy szyb i czy prawdą jest, że istotną rolę w doprowadzeniu do jego powstania odegrała zakładowa „Solidarność” – pytamy Dariusza Piechowicza, przewodniczącego Komisji Zakładowej (KZ) NSZZ „Solidarność” ZG „Sobieski”.
Solidarność Górnicza: – Po wielu latach pracownicy „Sobieskiego” mogą odetchnąć z ulgą – szyb „Grzegorz” istnieje. Nie jest kolejnym projektem czy wizualizacją istniejącą wyłącznie na ekranie komputera, a rzeczywistością. Co to oznacza dla zakładu?
Dariusz Piechowicz, przewodniczący KZ NSZZ „Solidarność” ZG „Sobieski”: – Zakończenie głębienia szybu „Grzegorz” ma dla nas olbrzymie znaczenie. Mówiono o tym sporo podczas fety zorganizowanej 13 lipca, choć chciałbym zwrócić uwagę, że z ust oficjeli padały tam głównie słowa, które „Solidarność” powtarzała od 20 lat. Wracając do meritum, szyb „Grzegorz” to konstrukcja bardzo nowoczesna. W pierwszej kolejności pozytywnie wpłynie na poziom bezpieczeństwa załogi. Przyniesie też wymierne korzyści samej kopalni. Dzisiaj, ażeby dotrzeć do ściany, górnicy po zjeździe na dół pokonują prawie 10 kilometrów. Ten szyb całkowicie skróci im dojście do miejsca pracy, a co za tym idzie – wydłuży się czas pracy w samej ścianie, przez co więcej będzie można tego węgla wydobyć. Mamy węgiel bardzo dobrej jakości. Dzięki posiadanym parametrom może on zostać użyty przy produkcji energii przez blok o mocy 910 megawat elektrowni w Jaworznie, a torowisko kolejowe łączące ZG „Sobieski” z elektrownią redukuje koszty transportu do absolutnego minimum.
SG: – Czy zakończenie głębienia szybu „Grzegorz” zmienia sytuację kopalni „Sobieski” w dłuższej perspektywie czasowej?
DP: – Zdecydowanie tak. Nasza koncesja na wydobywanie węgla z pola, w pobliżu którego zlokalizowany jest „Grzegorz”, obowiązuje do 2063 roku. I choć umowa społeczna regulująca zasady transformacji górnictwa zakłada wygaszenie kopalni „Sobieski” nieco wcześniej – przypomnę, że chodzi o rok 2049 – to nie sposób przewidzieć, co się do tego czasu wydarzy. Ostatnie lata przyniosły nam cały szereg niespodziewanych zdarzeń, które całkowicie „przemeblowały” stosunki gospodarcze na świecie. Najpierw pandemia, potem pełnoskalowa napaść Rosji na Ukrainę, teraz wojna Stanów Zjednoczonych z Iranem. Tym bardziej nie wiadomo, co się stanie do roku 2049 – czyli przez najbliższe 23 lata. Nie można niczego wykluczyć – również tego, że węgiel „wróci do łask”. Dzięki szybowi „Grzegorz” na taki scenariusz już dziś jesteśmy przygotowani.
SG: – Dlaczego nowy szyb powstał dopiero teraz? Przecież o tym, że jego powstanie będzie miało wielowymiarowy i pozytywny wpływ na funkcjonowanie zakładu, było wiadomo znacznie wcześniej.
DP: – Na tempo realizacji projektu wpływ miały decyzje polityczne. Żeby wszystko wyjaśnić, musimy przypomnieć, kiedy po raz pierwszy pojawiła się koncepcja budowy szybu „Grzegorz”. To był rok 2007, kiedy wiceministrem gospodarki w rządzie Jarosława Kaczyńskiego był Krzysztof Tchórzewski. Zapadła decyzja, aby tak potrzebną dla naszej kopalni inwestycję zrealizować. Rozpoczęto nawet kompletowanie stosownych dokumentów. Jednak na jesieni 2007 r. odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne i doszło do zmiany władzy. Po przejęciu rządów przez Platformę Obywatelską przez niemal 10 lat nic się w sprawie „Grzegorza” nie wydarzyło. Dzisiaj marszałek [województwa śląskiego – przyp. red. SG] Saługa wypina pierś do orderu, choć za czasów, kiedy jego ugrupowanie polityczne rządziło Polską, nie wbito nawet symbolicznej łopaty i nie wybudowano ogrodzenia wokół terenu, gdzie dziś stoi szyb. Dopiero wygrana Prawa i Sprawiedliwości w roku 2015 umożliwiła powrót do tematu. To pani premier Beata Szydło powiedziała – „robimy to”. Dzisiaj widzimy efekty. Postawa polityków Platformy Obywatelskiej – a obecnie Koalicji Obywatelskiej – nie powinna w sumie dziwić. Od lat znany jest stosunek tej partii do górnictwa. I on się nie zmienił. Zmieniła się jedynie sytuacja geopolityczna. Zaostrzające się konflikty powodują coraz większe trudności z importem surowców energetycznych. W tej sytuacji jednym zabezpieczeniem przed kryzysem energetycznym jest surowiec, który mamy na miejscu – czyli węgiel. O elektrowni jądrowej mówi się od 30 czy 40 lat, nie wiadomo jednak, czy kiedykolwiek powstanie. Politycy KO również zdają sobie z tego sprawę, dlatego głośno celebrują cudzy sukces, jakim jest budowa szybu „Grzegorz”.
SG: – A jak to wyglądało w ostatnich latach? Czy inwestycja była kiedykolwiek zagrożona?
DP: – Niestety, tak. Pojawiły się poważne perturbacje finansowe, co sprawiło, że realizację projektu zawieszono na dwa lata. Podczas uroczystości zorganizowanej 13 lipca nikt się nawet nie zająknął, że to „Solidarność” włożyła największy wysiłek w przypominanie politykom o konieczności dokończenia budowy szybu, kiedy wszyscy o sprawie zapomnieli. To „Solidarność” pisała pisma do instancji decyzyjnych każdego szczebla, to „Solidarność” nagłaśniała problem poprzez wywiady, jakich udzielał przewodniczący Waldek Sopata. Doskonale wiem, ile telefonów wykonał Waldek i ile rozmów przeprowadził – również podczas negocjacji nad treścią umowy społecznej. Wspierał nas w tym wszystkim przewodniczący Komisji Krajowej Piotr Duda. Dzięki uporowi „Solidarności” szyb „Grzegorz” istnieje. Niestety, niektórym przez usta nie przejdzie najmniejsza nawet wzmianka o naszym związku zawodowym. Tak właśnie było teraz, podczas fety towarzyszącej zakończeniu głębienia szybu. Politycy obecnej władzy dosyć bezczelnie przypisali sobie coś, co nie jest ich zasługą. Przykre, ale prawdziwe.
SG: – Dziękujemy za rozmowę.
rozmawiał: MJ
Źródło: solidarnoscgornicza.org.pl