21 sierpnia w Tarnowskich Górach odbyły się uroczyste obchody 45. rocznicy wybuchu strajku w Fabryce Zmechanizowanych Obudów Ścianowych „Fazos”. Był to pierwszy strajk w dawnym województwie katowickim w Sierpniu 1980 roku, który zapoczątkował falę protestów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim, prowadząc ostatecznie do powstania NSZZ „Solidarność”.
Uroczystości rozpoczęły się przy tarnogórskim ratuszu, gdzie złożono kwiaty pod tablicą upamiętniającą strajk w Fazosie. Następnie uczestnicy wzięli udział we Mszy Świętej w kościele pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, celebrowanej przez ks. prałata Stanisława Puchałę – kapelana śląsko-dąbrowskiej „Solidarności”. Na zakończenie kwiaty złożono również pod tablicą „Solidarności” przy dzwonnicy Gwarków.
W rocznicowych obchodach uczestniczyli weterani i działacze „Solidarności”, przedstawiciele struktur krajowych, regionalnych i branżowych związku, parlamentarzyści, reprezentanci samorządów oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Obecny był przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotr Duda, a także władze Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „S”.
W uroczystościach wziął udział również poczet sztandarowy z Zakładu Górniczego Sobieski w Jaworznie wraz z zastępcą przewodniczącego NSZZ „Solidarność” ZG Sobieski, a zarazem członkiem Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”, Dariuszem Piechowiczem.
Strajk w Fazosie rozpoczął się 21 sierpnia 1980 roku. Protest zapoczątkowali robotnicy spawalni, do których szybko dołączyły kolejne wydziały. Pracownicy domagali się m.in. zwiększenia wysokości zasiłków rodzinnych, poprawy zaopatrzenia sklepów, obniżenia opłat za przedszkola, likwidacji sklepów komercyjnych oraz dostępu do rzetelnych informacji o sytuacji w kraju i postulatach stoczniowców z Wybrzeża.
Determinacja załogi Fazosu była impulsem dla innych zakładów – wkrótce strajkowały jastrzębskie kopalnie, Huta Katowice czy Fabryka Samochodów Małolitrażowych w Tychach. Zakończone podpisaniem Porozumień Sierpniowych protesty otworzyły drogę do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, który w krótkim czasie zrzeszył blisko 10 milionów członków, z czego aż 1,5 mln w samym Regionie Śląsko-Dąbrowskim.
Na podstawie: tysol.pl , solidarnosckatowice.pl
Dział Informacji KZ NSZZ Solidarność ZG Sobieski
