{"id":22402,"date":"2026-09-03T16:39:50","date_gmt":"2026-09-03T14:39:50","guid":{"rendered":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/?p=22402"},"modified":"2026-09-03T16:39:50","modified_gmt":"2026-09-03T14:39:50","slug":"46-rocznica-podpisania-porozumienia-jastrzebskiego-piotr-duda-wladza-zwierzchnia-nalezy-do-narodu-a-nie-do-politykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/artykuly\/artykuly-2021\/46-rocznica-podpisania-porozumienia-jastrzebskiego-piotr-duda-wladza-zwierzchnia-nalezy-do-narodu-a-nie-do-politykow\/","title":{"rendered":"46. rocznica podpisania Porozumienia Jastrz\u0119bskiego. Piotr Duda: W\u0142adza zwierzchnia nale\u017cy do Narodu, a nie do polityk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

W Jastrz\u0119biu-Zdroju upami\u0119tniono dzi\u015b 46. rocznic\u0119 podpisania Porozumienia Jastrz\u0119bskiego. W uroczysto\u015bciach wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 Piotr Duda, przewodnicz\u0105cy Komisji Krajowej NSZZ „solidarno\u015b\u0107”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

„Nie jestem przedmiotem, mam sumienie”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

3 wrze\u015bnia 1980 r. podpisano Porozumienie Jastrz\u0119bskie \u2013 trzecie, po gda\u0144skim i szczeci\u0144skim, z porozumie\u0144 zawartych po fali strajk\u00f3w w ca\u0142ym kraju. Umowa przypiecz\u0119towa\u0142a wcze\u015bniejsze ustalenia i przynios\u0142a kluczowe zmiany w g\u00f3rnictwie, w tym zniesienie czterobrygadowego systemu pracy oraz zapowied\u017a wprowadzenia wszystkich sob\u00f3t i niedziel wolnych.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiejsze rocznicowe uroczysto\u015bci rozpocz\u0119\u0142a msza \u015bw. w Ko\u015bciele pw. NMP Matki Ko\u015bcio\u0142a w Jastrz\u0119biu-Zdroju, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 biskup Adam Wodarczyk.<\/p>\n\n\n\n

Podczas kazania wspomina\u0142, \u017ce postulaty robotnik\u00f3w dotyczy\u0142y konkretnych warunk\u00f3w pracy, p\u0142ac, bezpiecze\u0144stwa i prawa do odpoczynku, ale u ich podstaw le\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cenie do podmiotowo\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cesz decydowa\u0107 o mnie bez mojego udzia\u0142u. Nie jestem przedmiotem, mam sumienie, mam rodzin\u0119, mam prawo do pracy, mam prawo do zrzeszania si\u0119, mam prawo do odpoczynku, mam prawo do Boga<\/strong> \u2013 podkre\u015bli\u0142, odnosz\u0105c si\u0119 do znaczenia wydarze\u0144 z 1980 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rocznicowe obchody powinny sk\u0142ania\u0107 do refleksji nad wsp\u00f3\u0142czesnym rozumieniem solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\u0141atwo bowiem obchodzi\u0107 rocznic\u0119, trudniej zachowa\u0107 ducha, z kt\u00f3rego narodzi\u0142y si\u0119 wydarzenia 1980 roku <\/strong> \u2013 g\u0142osi\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Doda\u0142, \u017ce solidarno\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 wtedy, \u201ekiedy cudzy problem przestaje by\u0107 dla mnie cudzym problemem\u201d, wskazuj\u0105c m.in. na osoby zagro\u017cone utrat\u0105 pracy, rodziny maj\u0105ce trudno\u015bci finansowe, ludzi starszych i samotnych oraz m\u0142odych zastanawiaj\u0105cych si\u0119 nad swoj\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

„Testament Bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli w 1980 roku o lepsz\u0105 Polsk\u0119”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po nabo\u017ce\u0144stwie uczestnicy uroczysto\u015bci udali si\u0119 przed Pomnik Porozumienia Jastrz\u0119bskiego, gdzie z\u0142o\u017cyli kwiaty.<\/p>\n\n\n\n

Tam do zebranych przemawia\u0142 Piotr Duda, przewodnicz\u0105cy Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”. Odda\u0142 ho\u0142d Bohaterom strajk\u00f3w z 1980, a tak\u017ce 1988 roku. <\/p>\n\n\n\n

To tu w Jastrz\u0119biu pad\u0142 po raz pierwszy postulat p\u0142acy minimalnej i p\u0142acy maksymalnej. To tu pad\u0142 po raz pierwszy postulat o likwidacji systemu czterobrygadowego, nieludzkiego systemu pracy. To tu pad\u0142 po raz pierwszy postulat, aby obni\u017cy\u0107 wiek emerytalny dla g\u00f3rnik\u00f3w do\u0142owych. I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Ale to nie zas\u0142uga polityk\u00f3w, tych, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 dzisiaj z wywalczonej w\u00f3wczas wolno\u015bci, to zas\u0142uga Niezale\u017cnego Samorz\u0105dnego Zwi\u0105zku Zawodowego „Solidarno\u015b\u0107”, kt\u00f3ry w 2005 roku przygotowa\u0142 projekt obywatelski ustawy, kt\u00f3ra pozwala na to, \u017ce g\u00f3rnicy ci\u0119\u017cko pracuj\u0105cy mog\u0105 przej\u015b\u0107 na wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 bez wzgl\u0119du na wiek, tylko po przepracowaniu odpowiedniej ilo\u015bci lat pracy <\/strong>\u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Postulaty w Szczecinie, w Gda\u0144sku, w Jastrz\u0119biu, a tak\u017ce te D\u0105browskie, w Hucie Katowice, nie by\u0142y tylko straszakiem na komunist\u00f3w. To testament tych Bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli w 1980 roku o lepsz\u0105 Polsk\u0119. I tak jak dzisiaj m\u00f3wi\u0142 ksi\u0105dz biskup – o podmiotowo\u015b\u0107 ludzkiej pracy. Tu si\u0119 nic nie zmieni\u0142o <\/strong>\u2013 zaznaczy\u0142, m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce to dziedzictwo Solidarno\u015bci Zwi\u0105zek stara si\u0119 realizowa\u0107 do dzi\u015b. <\/p>\n\n\n\n

„Rz\u0105d z nami nie rozmawia”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o obecnych wyzwaniach, zwi\u0105zanych m.in. z tym, \u017ce rz\u0105d nie prowadzi dialogu ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Teraz jest bardzo wa\u017cny moment, w kt\u00f3rym to premier naszego polskiego rz\u0105du ma podpisa\u0107 do 15 wrze\u015bnia rozporz\u0105dzenie dotycz\u0105ce minimalnego wynagrodzenia na rok 2027. My\u015blicie Pa\u0144stwo, \u017ce pan premier z nami rozmawia\u0142, jak ma wygl\u0105da\u0107 to minimalne wynagrodzenie? Nie rozmawia\u0142. Zwi\u0105zki zawodowe przedstawi\u0142y swoj\u0105 propozycj\u0119, premier przedstawi\u0142 swoj\u0105. Jestem przekonany, \u017ce 15 wrze\u015bnia zostanie podpisane rozporz\u0105dzenie Rady Ministr\u00f3w w sprawie minimalnego wynagrodzenia na rok 2027 wedle tego, co rz\u0105d wcze\u015bniej oznajmi\u0142 <\/strong>\u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

„W\u0142adza zwierzchnia nale\u017cy do Narodu”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adza zwierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej nale\u017cy do narodu, nie do polityk\u00f3w. Mamy prawo skorzysta\u0107 z ustawy o referendach z 2003 roku i wypowiedzie\u0107 si\u0119 w tak bardzo wa\u017cnej dla nas sprawie, jak\u0105 jest polityka klimatyczna Unii Europejskiej, tak zwany Zielony \u0141ad, kt\u00f3ry niszczy nasz\u0105 gospodark\u0119 i nasze miejsca pracy <\/strong>\u2013 podkre\u015bli\u0142, dodaj\u0105c, \u017ce w akcj\u0119 referendaln\u0105 Solidarno\u015bci w sprawie polityki klimatycznej w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Wspomina\u0142 r\u00f3wnie\u017c o inicjatywach prezydenckich w tej sprawie, kt\u00f3re zosta\u0142y odrzucone przez Senat. <\/p>\n\n\n\n

Tak to nie mo\u017ce wygl\u0105da\u0107. Mamy prawo si\u0119 wypowiedzie\u0107 i w tej sprawie si\u0119 wypowiemy, bo to jest sprawa demokracji <\/strong>\u2013 zaakcentowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Zaapelowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o w\u0142\u0105czenie si\u0119 w akcj\u0119 Solidarno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

„Nie wystarczy upomina\u0107 si\u0119 o siebie”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przed pomnikiem list od prezydenta RP odczyta\u0142a jego doradca – Beata Kempa. Karol Nawrocki podkre\u015bli\u0142 w nim, \u017ce Porozumienie Jastrz\u0119bskie by\u0142o jednym z dokument\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142y prze\u0142o\u017cy\u0107 protest robotnik\u00f3w na trwa\u0142e zmiany spo\u0142eczne. Zaznaczy\u0142, \u017ce prawa i warunki pracy wywalczone w 1980 r. wymaga\u0142y \u201enieust\u0119pliwej i ryzykownej walki\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Prezydent zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119 na znaczenie solidarno\u015bci mi\u0119dzy protestuj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n

\u201eNie wystarczy upomina\u0107 si\u0119 o siebie, trzeba umie\u0107 stan\u0105\u0107 tak\u017ce za drugim cz\u0142owiekiem, za swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 i za Polsk\u0105\u201d <\/strong> \u2013 napisa\u0142. Doda\u0142, \u017ce Porozumienie Jastrz\u0119bskie przypomina o \u201eniez\u0142omnym polskim duchu wolno\u015bci i solidarno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Droga do Porozumienia Jastrz\u0119bskiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W lipcu i sierpniu 1980 r. przez Polsk\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 fala strajk\u00f3w. Protesty robotnik\u00f3w niezadowolonych z pogarszaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w \u017cycia obj\u0119\u0142y ca\u0142y kraj. 14 sierpnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk w Stoczni Gda\u0144skiej im. Lenina, do kt\u00f3rej do\u0142\u0105czy\u0142y kolejne zak\u0142ady. 18 sierpnia protest rozpocz\u0119li stoczniowcy ze Szczecina.<\/p>\n\n\n\n

W \u00f3wczesnym wojew\u00f3dztwie katowickim jako pierwsi zaprotestowali pracownicy Fabryki Zmechanizowanych Obud\u00f3w \u015acianowych Fazos w Tarnowskich G\u00f3rach. Strajk w tym zak\u0142adzie wybuch\u0142 21 sierpnia. Wkr\u00f3tce stan\u0119\u0142y jastrz\u0119bskie kopalnie, Fabryka Samochod\u00f3w Ma\u0142olitra\u017cowych w Tychach, Huta Katowice i wiele innych zak\u0142ad\u00f3w G\u00f3rnego \u015al\u0105ska i Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego. Pierwsze porozumienie zosta\u0142o zawarte 30 sierpnia w Szczecinie. Kolejnego dnia, 31 sierpnia, w sali BHP Stoczni Gda\u0144skiej podpisane zosta\u0142o porozumienie, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii pod nazw\u0105 Porozumienie Gda\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n

Strajk w Jastrz\u0119biu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w nocy z 27 na 28 sierpnia \u2013 w kopalni Manifest Lipcowy (obecnie Zofi\u00f3wka) oko\u0142o tysi\u0105ca g\u00f3rnik\u00f3w nie przyst\u0105pi\u0142o do nocnej zmiany. Po nieudanych rozmowach z dyrekcj\u0105 zawi\u0105zano Zak\u0142adowy Komitet Strajkowy (ZKS). Dokument ko\u0144cz\u0105cy protest podpisano 3 wrze\u015bnia 1980 r. Opr\u00f3cz potwierdzenia ustale\u0144 gda\u0144skich i zniesienia czterobrygadowego systemu pracy w g\u00f3rnictwie w\u0142adze zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do przedstawienia Sejmowi PRL projektu obni\u017cenia wieku emerytalnego w tej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym ustaleniem by\u0142o wprowadzenie od 1 stycznia 1981 r. wszystkich sob\u00f3t i niedziel wolnych \u2013 w intencji przedstawicieli w\u0142adz zapis dotyczy\u0142 jedynie g\u00f3rnik\u00f3w, ale w tek\u015bcie porozumienia jasno tego nie zaznaczono, co spowodowa\u0142o na pocz\u0105tku 1981 r. konflikt o wolne soboty. Przedstawiciele rz\u0105du zgodzili si\u0119 te\u017c na realizacj\u0119 wielu postulat\u00f3w socjalno-bytowych, m.in. wpisanie pylicy p\u0142uc do wykazu chor\u00f3b zawodowych.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem wielu historyk\u00f3w masowe strajki na \u015al\u0105sku, kt\u00f3rych efektem by\u0142y ustalenia zawarte w Jastrz\u0119biu, wp\u0142yn\u0119\u0142y na tempo i skuteczno\u015b\u0107 negocjacji prowadzonych w Gda\u0144sku i Szczecinie, a podpisanie Porozumienia Jastrz\u0119bskiego przypiecz\u0119towa\u0142o wcze\u015bniejsze umowy.<\/p>\n\n\n\n

Strajk w Manife\u015bcie Lipcowym od pocz\u0105tku mia\u0142 przede wszystkim charakter solidarno\u015bciowy z protestuj\u0105cymi za\u0142ogami Gda\u0144ska i Szczecina. Do 21 postulat\u00f3w gda\u0144skich g\u00f3rnicy do\u0142o\u017cyli w\u0142asne. 29 sierpnia do kopalni przyjecha\u0142a delegacja rz\u0105dowa, kt\u00f3rej g\u00f3rnicy przedstawili swe postulaty. Tego samego dnia zastrajkowa\u0142o dalszych siedem kopal\u0144. Powo\u0142ano pierwszy na \u015al\u0105sku Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy (MKS).<\/p>\n\n\n\n

Po rozpocz\u0119ciu rozm\u00f3w z MKS-em w\u0142adze komunistyczne r\u00f3wnocze\u015bnie pr\u00f3bowa\u0142y oderwa\u0107 od niego komitety strajkowe z poszczeg\u00f3lnych kopal\u0144. Zak\u0142ady i miasto zasypywano ulotkami maj\u0105cymi za\u0142ama\u0107 psychicznie nie tylko g\u00f3rnik\u00f3w, ale te\u017c ich rodziny. Mia\u0142o to jednak odwrotny skutek \u2013 wkr\u00f3tce w regionie strajkowa\u0142o ju\u017c 28 kopal\u0144 i 28 innych zak\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

2 wrze\u015bnia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kolejna tura negocjacji. Stron\u0119 rz\u0105dow\u0105 reprezentowa\u0142 wicepremier Aleksander Kope\u0107, robotnik\u00f3w \u2013 MKS z Jaros\u0142awem Sienkiewiczem na czele. 3 wrze\u015bnia rano, po kilkunastu godzinach negocjacji, podpisano licz\u0105ce 29 punkt\u00f3w porozumienie, zwane od tego czasu jastrz\u0119bskim.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie z czterech Porozumie\u0144 Sierpniowych zawarte zosta\u0142o 11 wrze\u015bnia w Hucie Katowice w D\u0105browie G\u00f3rniczej. Dotyczy\u0142o ono przede wszystkim gwarancji realizacji Porozumienia Gda\u0144skiego w zakresie tworzenia struktur Solidarno\u015bci w ca\u0142ym kraju. Porozumienie przypiecz\u0119towa\u0142o wcze\u015bniejsze umowy podpisane przez robotnik\u00f3w z przedstawicielami w\u0142adzy. Otworzy\u0142o drog\u0119 do legalizacji pierwszego w bloku pa\u0144stw komunistycznych zwi\u0105zku zawodowego niezale\u017cnego od w\u0142adzy. 10 listopada 1980 r. S\u0105d Najwy\u017cszy zarejestrowa\u0142 Niezale\u017cny Samorz\u0105dny Zwi\u0105zek Zawodowy \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: tysol.pl
Autor: Barbara Micha\u0142owska<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Jastrz\u0119biu-Zdroju upami\u0119tniono dzi\u015b 46. rocznic\u0119 podpisania Porozumienia Jastrz\u0119bskiego. W uroczysto\u015bciach wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 Piotr Duda, przewodnicz\u0105cy Komisji Krajowej NSZZ „solidarno\u015b\u0107”.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-22402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-2021"],"views":25,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22403,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22402\/revisions\/22403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}