{"id":21537,"date":"2025-12-13T10:39:39","date_gmt":"2025-12-13T09:39:39","guid":{"rendered":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/?p=21537"},"modified":"2025-12-13T10:39:39","modified_gmt":"2025-12-13T09:39:39","slug":"44-lata-temu-wprowadzono-w-polsce-stan-wojenny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/artykuly\/artykuly-2021\/44-lata-temu-wprowadzono-w-polsce-stan-wojenny\/","title":{"rendered":"44 lata temu wprowadzono w Polsce stan wojenny"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., na ca\u0142ym terytorium Polski komunistyczne w\u0142adze wprowadzi\u0142y stan wojenny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Si\u0142owe zd\u0142awienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak napisano w podj\u0119tej w\u00f3wczas uchwale, Rada Pa\u0144stwa wprowadzi\u0142a go \u201ekieruj\u0105c si\u0119 potrzeb\u0105 zapewnienia wzmo\u017conej ochrony podstawowych interes\u00f3w pa\u0144stwa i obywateli, w celu stworzenia warunk\u00f3w skutecznej ochrony spokoju, \u0142adu i porz\u0105dku publicznego oraz przywr\u00f3cenia naruszonej dyscypliny spo\u0142ecznej, a tak\u017ce maj\u0105c na wzgl\u0119dzie zabezpieczenie mo\u017cliwo\u015bci sprawnego funkcjonowania w\u0142adzy i administracji pa\u0144stwowej oraz gospodarki narodowej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W istocie chodzi\u0142o o si\u0142owe zd\u0142awienie Niezale\u017cnego Samorz\u0105dnego Zwi\u0105zku Zawodowego \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3ry przyci\u0105ga\u0142 coraz szersze kr\u0119gi spo\u0142ecze\u0144stwa oczekuj\u0105ce zmian w sposobie sprawowania w\u0142adzy oraz w stosunku rz\u0105dz\u0105cych do obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Organem zarz\u0105dzaj\u0105cym pa\u0144stwem podczas stanu wyj\u0105tkowego by\u0142a Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego. Na jej czele stan\u0105\u0142 Wojciech Jaruzelski, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 w\u00f3wczas funkcje I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR, premiera i ministra obrony narodowej. W sk\u0142ad Rady wesz\u0142o 22 genera\u0142\u00f3w i pu\u0142kownik\u00f3w Ludowego Wojska Polskiego. By\u0142a ona organem niekonstytucyjnym, a po wielu latach od obalenia komunizmu, w wyniku d\u0142ugotrwa\u0142ego procesu, s\u0105d uzna\u0142 j\u0105 za zwi\u0105zek przest\u0119pczy o charakterze zbrojnym, stwierdzaj\u0105c nielegalno\u015b\u0107 wprowadzenia stanu wojennego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy internowanych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego w\u0142adze wyda\u0142y szereg rozporz\u0105dze\u0144 i zarz\u0105dze\u0144 ograniczaj\u0105cych na czas jego trwania prawa i wolno\u015bci obywatelskie. Jedn\u0105 z wa\u017cniejszych decyzji by\u0142o zawieszenie dzia\u0142alno\u015bci wszystkich zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i central zwi\u0105zkowych \u2013 co by\u0142o wprost uderzeniem w Solidarno\u015b\u0107. Osoby zwi\u0105zane z opozycj\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 internowane na podstawie decyzji komendant\u00f3w wojew\u00f3dzkich Milicji Obywatelskiej. W trakcie ca\u0142ego stanu wojennego internowano ok. 10 tys. os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawieszona zosta\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych organizacji spo\u0142ecznych, w tym Niezale\u017cnego Zrzeszenia Student\u00f3w, powsta\u0142ego po Sierpniu 1980 roku. Zakazano zwo\u0142ywania i odbywania zgromadze\u0144, pochod\u00f3w i manifestacji, a tak\u017ce imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych bez zezwolenia w\u0142adz. Zawieszono prawo pracownik\u00f3w do strajk\u00f3w i akcji protestacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaostrzono cenzur\u0119, zakazuj\u0105c rozpowszechniania wydawnictw, publikacji i informacji, publicznego wykonywania utwor\u00f3w artystycznych oraz u\u017cytkowania urz\u0105dze\u0144 poligraficznych bez zgody w\u0142adz. Cenzurowane by\u0142y tak\u017ce przesy\u0142ki pocztowe i korespondencja telekomunikacyjna, a rozmowy telefoniczne podlega\u0142y kontroli. Za z\u0142amanie zakaz\u00f3w grozi\u0142y surowe kary.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Koszty spo\u0142eczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePodaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do publicznej wiadomo\u015bci, \u017ce w przypadkach zbiorowego lub indywidualnego bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, zdrowia lub wolno\u015bci obywateli albo mienia spo\u0142ecznego, indywidualnego lub osobistego znacznej warto\u015bci, a tak\u017ce zagro\u017cenia lub zaj\u0119cia budynk\u00f3w administracji pa\u0144stwowej i organizacji politycznych oraz wa\u017cnych obiekt\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 gospodarki narodowej albo obiekt\u00f3w wa\u017cnych dla obronno\u015bci lub bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, obok indywidualnych i zespo\u0142owych dzia\u0142a\u0144 funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i innych formacji powo\u0142anych do ochrony porz\u0105dku publicznego, wprowadzone by\u0107 mog\u0105 oddzia\u0142y i pododdzia\u0142y si\u0142 zbrojnych (wojska), przy czym wszelkie te si\u0142y uprawnione s\u0105 do u\u017cycia \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego w celu przywr\u00f3cenia spokoju, \u0142adu i porz\u0105dku publicznego\u201d \u2013 ostrze\u017cono w obwieszczeniu informuj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwo o wprowadzeniu nowych zasad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142y to puste s\u0142owa, o czym \u015bwiadcz\u0105 chocia\u017cby zbrodnie w katowickiej kopalni \u201eWujek\u201d czy w Lubinie, kiedy to strza\u0142ami z broni palnej, przy udziale wojska i milicji, spacyfikowano pokojowe zgromadzenia. Liczb\u0119 wszystkich ofiar \u015bmiertelnych stanu wojennego szacuje si\u0119 na od ok. 50 do ponad 100, jednak jego koszty spo\u0142eczne mia\u0142y szerszy zasi\u0119g. Zaliczy\u0107 do nich nale\u017cy r\u00f3\u017cnego rodzaju represje jak zwolnienia z pracy, cz\u0119sto z po\u0142\u0105czone z zakazem wykonywania zawodu, zmuszanie do opuszczenia kraju. Pog\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 kryzys gospodarczy, przejawiaj\u0105cy si\u0119 m.in. trudno\u015bciami z zaopatrzeniem w artyku\u0142y codziennego u\u017cytku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stan wojenny zawieszono z ko\u0144cem 1982 r., a formalnie zniesiony zosta\u0142 22 lipca 1983 r. Wyrok s\u0105du stwierdzaj\u0105cy, \u017ce stan wojenny nielegalnie wprowadzi\u0142a tajna grupa przest\u0119pcza i skazuj\u0105cy cz\u0119\u015b\u0107 jej cz\u0142onk\u00f3w, zapad\u0142 w 2012 roku.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Autor: oprac. Barbara Micha\u0142owska<\/li><li>\u0179r\u00f3d\u0142o: tysol.pl<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., na ca\u0142ym terytorium Polski komunistyczne w\u0142adze wprowadzi\u0142y stan wojenny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21538,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-21537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-2021"],"views":244,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21537"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21539,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21537\/revisions\/21539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}