{"id":21128,"date":"2025-09-03T21:33:28","date_gmt":"2025-09-03T19:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/?p=21128"},"modified":"2025-09-03T21:40:30","modified_gmt":"2025-09-03T19:40:30","slug":"45-rocznica-porozumienia-jastrzebskiego-piotr-duda-wtedy-walczono-o-godnosc-pracy-dzis-walczymy-o-to-samo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/artykuly\/artykuly-2021\/45-rocznica-porozumienia-jastrzebskiego-piotr-duda-wtedy-walczono-o-godnosc-pracy-dzis-walczymy-o-to-samo\/","title":{"rendered":"45. rocznica Porozumienia Jastrz\u0119bskiego. Piotr Duda: Wtedy walczono o godno\u015b\u0107 pracy. Dzi\u015b walczymy o to samo"},"content":{"rendered":"\n

W uroczysto\u015bciach pod pomnikiem Porozumienia Jastrz\u0119bskiego na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku uczestniczy\u0142 przewodnicz\u0105cy Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” Piotr Duda.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

„Kiedy stan\u0105\u0142 \u015al\u0105sk”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obchody 45. rocznicy Porozumienia Jastrz\u0119bskiego rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 od Mszy \u015awi\u0119tej w jastrz\u0119bskim ko\u015bciele pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Matki Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 ks. pra\u0142at Bernard Czernecki.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej zwi\u0105zkowcy na czele z przewodnicz\u0105cym Solidarno\u015bci Piotrem Dud\u0105 udali si\u0119 pod pomnik Porozumienia Jastrz\u0119bskiego, gdzie zosta\u0142y z\u0142o\u017cone wi\u0105zanki kwiat\u00f3w. W obchodach brali udzia\u0142 zwi\u0105zkowcy z Regionu \u015al\u0105sko-D\u0105browskiego z przewodnicz\u0105cym Dominkiem Kolorzem i przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Podpisanie porozumienia to by\u0142 fina\u0142, ale tak naprawd\u0119 to trzeba zacz\u0105\u0107 od historii. W stenogramach Biura Politycznego wida\u0107 by\u0142o totalny strach. Kiedy stan\u0105\u0142 \u015al\u0105sk, w\u0142adza wiedzia\u0142a, \u017ce je\u015bli to si\u0119 rozleje na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, b\u0119dzie po niej \u2013 m\u00f3wi\u0142 w trakcie uroczysto\u015bci sygnatariusz Porozumienia Jastrz\u0119bskiego Grzegorz Stawski.<\/p>\n\n\n\n

Dodawa\u0142, \u017ce cho\u0107 wiele szczeg\u00f3\u0142owych postulat\u00f3w porozumienia straci\u0142o dzi\u015b aktualno\u015b\u0107, jego fundamentem by\u0142a walka o godno\u015b\u0107. \u2013 To wtedy by\u0142o najwa\u017cniejsze i to pozostaje aktualne tak\u017ce dzi\u015b \u2013 zaznaczy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei przewodnicz\u0105cy NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d Piotr Duda podkre\u015bli\u0142, \u017ce duch tamtych wydarze\u0144 wci\u0105\u017c wyznacza kierunki dzia\u0142ania zwi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wtedy walczono o podmiotowo\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 pracy. Dzi\u015b walczymy o to samo \u2013 o dobre warunki i bezpiecze\u0144stwo pracy \u2013 m\u00f3wi\u0142 Piotr Duda. \u2013 W tym przypadku dochodzi do nas bardzo z\u0142y argument ze strony Unii Europejskiej dotycz\u0105cy tzw. Zielonego \u0141adu. Za wszelk\u0105 cen\u0119 chc\u0105 zast\u0105pi\u0107 energi\u0119 z w\u0119gla inn\u0105 energi\u0105, odnawialn\u0105. My si\u0119 z tym nie godzimy, bo uwa\u017camy, \u017ce w\u0119giel trzeba fedrowa\u0107 do ko\u0144ca, dop\u00f3ki on jest \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Sierpie\u0144 ’80<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W lipcu i sierpniu 1980 roku przez Polsk\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 fala strajk\u00f3w. Protesty robotnik\u00f3w niezadowolonych z pogarszaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w \u017cycia obj\u0119\u0142y ca\u0142y kraj. 14 sierpnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk w Stoczni Gda\u0144skiej im. Lenina, do kt\u00f3rej do\u0142\u0105czy\u0142y kolejne zak\u0142ady. 18 sierpnia protest rozpocz\u0119li stoczniowcy ze Szczecina.<\/p>\n\n\n\n

W \u00f3wczesnym wojew\u00f3dztwie katowickim jako pierwsi zaprotestowali pracownicy Fabryki Zmechanizowanych Obud\u00f3w \u015acianowych Fazos w Tarnowskich G\u00f3rach. Strajk w tym zak\u0142adzie wybuch\u0142 21 sierpnia. Wkr\u00f3tce stan\u0119\u0142y jastrz\u0119bskie kopalnie, Fabryka Samochod\u00f3w Ma\u0142olitra\u017cowych w Tychach, Huta Katowice i wiele innych zak\u0142ad\u00f3w G\u00f3rnego \u015al\u0105ska i Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego. Pierwsze porozumienie zosta\u0142o zawarte 30 sierpnia w Szczecinie. Kolejnego dnia, 31 sierpnia, w sali BHP Stoczni Gda\u0144skiej podpisane zosta\u0142o porozumienie, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii pod nazw\u0105 Porozumienie Gda\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n

Manifest Lipcowy strajkuje<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Strajk w Jastrz\u0119biu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w nocy z 27 na 28 sierpnia \u2013w kopalni Manifest Lipcowy (obecnie Zofi\u00f3wka) oko\u0142o tysi\u0105ca g\u00f3rnik\u00f3w nie przyst\u0105pi\u0142o do nocnej zmiany. Po nieudanych rozmowach z dyrekcj\u0105 zawi\u0105zano Zak\u0142adowy Komitet Strajkowy (ZKS). Dokument ko\u0144cz\u0105cy protest podpisano 3 wrze\u015bnia 1980 r. Opr\u00f3cz potwierdzenia ustale\u0144 gda\u0144skich i zniesienia czterobrygadowego systemu pracy w g\u00f3rnictwie w\u0142adze zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do przedstawienia Sejmowi PRL projektu obni\u017cenia wieku emerytalnego w tej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym ustaleniem by\u0142o wprowadzenie od 1 stycznia 1981 r. wolnych wszystkich sob\u00f3t i niedziel – w intencji przedstawicieli w\u0142adz zapis dotyczy\u0142 jedynie g\u00f3rnik\u00f3w, ale w tek\u015bcie porozumienia jasno tego nie zaznaczono, co spowodowa\u0142o na pocz\u0105tku 1981 r. konflikt o wolne soboty. Przedstawiciele rz\u0105du zgodzili si\u0119 te\u017c na realizacj\u0119 wielu postulat\u00f3w socjalno-bytowych, m.in. wpisanie pylicy p\u0142uc do wykazu chor\u00f3b zawodowych.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem wielu historyk\u00f3w masowe strajki na \u015al\u0105sku, kt\u00f3rych efektem by\u0142y ustalenia zawarte w Jastrz\u0119biu, wp\u0142yn\u0119\u0142y na tempo i skuteczno\u015b\u0107 negocjacji prowadzonych w Gda\u0144sku i Szczecinie, a podpisanie Porozumienia Jastrz\u0119bskiego przypiecz\u0119towa\u0142o wcze\u015bniejsze umowy.<\/p>\n\n\n\n

Strajk w Manife\u015bcie Lipcowym od pocz\u0105tku mia\u0142 przede wszystkim charakter solidarno\u015bciowy z protestuj\u0105cymi za\u0142ogami Gda\u0144ska i Szczecina. Do 21 postulat\u00f3w gda\u0144skich g\u00f3rnicy do\u0142o\u017cyli w\u0142asne. 29 sierpnia do kopalni przyjecha\u0142a delegacja rz\u0105dowa, kt\u00f3rej g\u00f3rnicy przedstawili swe postulaty.<\/p>\n\n\n\n