{"id":19866,"date":"2024-10-19T09:05:00","date_gmt":"2024-10-19T07:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/?p=19866"},"modified":"2024-10-19T09:05:00","modified_gmt":"2024-10-19T07:05:00","slug":"dzis-40-rocznica-meczenskiej-smierci-bl-ks-jerzego-popieluszki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/artykuly\/artykuly-2021\/dzis-40-rocznica-meczenskiej-smierci-bl-ks-jerzego-popieluszki\/","title":{"rendered":"Dzi\u015b 40. rocznica m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci b\u0142. ks. Jerzego Popie\u0142uszki"},"content":{"rendered":"\n

B\u0142ogos\u0142awiony ksi\u0105dz Jerzy Popie\u0142uszko, patron NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, zap\u0142aci\u0142 cen\u0119 \u017cycia za g\u0142oszenie prawdy i stawanie w obronie skrzywdzonych i prze\u015bladowanych. W dniu jego m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci obchodzimy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Duchownych Niez\u0142omnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ksi\u0105dz Jerzy Popie\u0142uszko zosta\u0142 zamordowany 19 pa\u017adziernika 1984 r. (tak przynajmniej wynika z akt s\u0105dowych tzw. procesu toru\u0144skiego) przez trzech oprawc\u00f3w z Grupy \u201eD\u201d Departamentu IV MSW. Bezpo\u015bredni sprawcy zbrodni (nie jej inspiratorzy) \u2013 inaczej ni\u017c w dziesi\u0105tkach przypadk\u00f3w, tym razem zostali wykryci i os\u0105dzeni. Ich proces by\u0142 elementem brutalnej gry o wp\u0142ywy miedzy s\u0142u\u017cbami specjalnymi \u2013 WSW i SB.<\/p>\n\n\n\n

Uprowadzenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wieczorem 19 pa\u017adziernika 1984 r. funkcjonariusze S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa Grzegorz Piotrowski, Leszek P\u0119kala, Waldemar Chmielewski (prac\u0119 magistersk\u0105 w Akademii MSW napisa\u0142 o prymasie Wyszy\u0144skim), przebrani w mundury milicjant\u00f3w z Wydzia\u0142u Ruchu Drogowego MO zatrzymali golfa, kt\u00f3rym powraca\u0142 z Bydgoszczy, z parafii \u015awi\u0119tych Polskich Braci M\u0119czennik\u00f3w, do Warszawy ks. Jerzy Popie\u0142uszko. Na miejscu uprowadzenia pozosta\u0142\u2026 orze\u0142ek z milicyjnej czapki.
Waldemarowi Chrostowskiemu, kierowcy ksi\u0119dza, oprawcy za\u0142o\u017cyli na r\u0119ce kajdanki i posadzili w s\u0142u\u017cbowym fiacie 125p. Dzi\u0119ki wielkiemu szcz\u0119\u015bciu i jego wcze\u015bniejszemu przeszkoleniu, uda\u0142o si\u0119 Chrostowskiemu wyskoczy\u0107 z p\u0119dz\u0105cego auta. To on przekaza\u0142 informacj\u0119 o uprowadzeniu. Radio Wolna Europa wnet poinformowa\u0142o o porwaniu.<\/p>\n\n\n\n

Najgorsza wiadomo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zacz\u0119\u0142y si\u0119 poszukiwania ksi\u0119dza. Oficjalnie z dat\u0105 30 pa\u017adziernika 1984 r. zmasakrowane cia\u0142o kap\u0142ana wy\u0142owiono z Wis\u0142y w okolicach tamy we W\u0142oc\u0142awku.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania \u201eszwadronu \u015bmierci\u201d inspirowa\u0142 Adam Pietruszka, pu\u0142kownik S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa, zast\u0119pca dyrektora Departamentu IV MSW, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 walk\u0105 z \u201eantypa\u0144stwow\u0105\u201d dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych oraz prowadzi\u0142 agentur\u0119 w\u015br\u00f3d duchownych oraz ewidencjonowa\u0142 i dokumentowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy. To on, wed\u0142ug historyk\u00f3w IPN, by\u0142 oficerem prowadz\u0105cym najbardziej warto\u015bciow\u0105 agentur\u0119 SB w\u015br\u00f3d kleru.<\/p>\n\n\n\n

To z tym departamentem wi\u0105\u017ce si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakonspirowanej Grupy D. Istnienie Grupy \u201eD\u201d (dezinformacja i dezintegracja) zosta\u0142o obj\u0119te tajemnic\u0105 dla innych funkcjonariuszy SB. Jej dzia\u0142ania by\u0142y nielegalne w \u015bwietle prawa obowi\u0105zuj\u0105cego w PRL. To z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 tej grupy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 akty terroru wobec opozycji i Ko\u015bcio\u0142a. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 Grupy \u201eD\u201d nie zosta\u0142a do dzisiaj wyja\u015bniona. Cz\u0142onkom z Grupy \u201eD\u201d przypisuje si\u0119 zab\u00f3jstwa ksi\u0119\u017cy Sylwestra Zycha, Romana Kotlarza, Stefana Niedzielaka, Antoniego Kija (zmar\u0142 w Gdyni w sierpniu 1984 r.), Stanis\u0142awa Suchowolca, Honoriusza Stanis\u0142awa Kowalczyka i Stanis\u0142awa Palim\u0105ki (dokumenty w MSW zniszczono). Niedosz\u0142ymi ofiarami byli ksi\u0119\u017ca Stanis\u0142aw Ma\u0142kowski (numer jeden na li\u015bcie p\u0142k. Pietruszki) i ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski.<\/p>\n\n\n\n

Dezinformacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zbrodnia na ksi\u0119dzu Jerzym, cho\u0107 jej bezpo\u015bredni sprawcy zostali skazani, zosta\u0142a otoczona akcj\u0105 dezinformacyjn\u0105. Nie ustalono co robi\u0142o 19 pa\u017adziernika 1984 r. w Bydgoszczy czterech oficer\u00f3w Wojskowej S\u0142u\u017cby Wewn\u0119trznej (WSW), w tym samym czasie, gdy grupa Piotrowskiego (SB) czeka\u0142a, a\u017c ks. Popie\u0142uszko opu\u015bci ko\u015bci\u00f3\u0142? Dlaczego dokonano przegl\u0105du i odka\u017cenia bunkr\u00f3w w bunkr\u00f3w w miejscowo\u015bci Kazu\u0144 Polski? I to na rozkaz szefa MSW? Czy Kiszczak uzna\u0142, \u017ce paradoksalnie zbrodnia mo\u017ce uwiarygodni\u0107 ekip\u0119 Jaruzelskiego? 2 listopada 1984 roku Pietruszka mia\u0142 us\u0142ysze\u0107 od Kiszczaka: \u201eGenerale Pietruszka, trzeba da\u0107 si\u0119 zamkn\u0105\u0107\u201d. W trakcie obrad Biura Politycznego KC PZPR 27 listopada 1984 r. z ust Mieczys\u0142awa Rakowskiego pad\u0142a uwaga, \u017ce trzeba b\u0119dzie \u201ezasi\u0105\u015b\u0107 do sto\u0142u z dzia\u0142aczami opozycji politycznej\u201d, co zapowiada\u0142o zmian\u0119 strategii konfrontacyjnej. Dlaczego od sprawy zosta\u0142 dwukrotnie odsuni\u0119ty i ju\u017c do niej nie przywr\u00f3cony prokurator Andrzej Witkowski?<\/p>\n\n\n\n

\u015aledztwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W \u015bledztwie dosz\u0142o te\u017c do tragicznego zdarzenia. Nad ranem 30 listopada 1984 r. na szosie ko\u0142o Bia\u0142obrzeg\u00f3w zgin\u0119li w wypadku samochodowym dwaj funkcjonariusze Biura \u015aledczego MSW prowadz\u0105cy spraw\u0119 morderstwa ks. Jerzego \u2013 Stanis\u0142aw Trafalski i Wies\u0142aw Pi\u0105tek, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 m.in. akcj\u0105 dezinformacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Pytania bez odpowiedzi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy proces toru\u0144ski ods\u0142oni\u0142 ca\u0142y przebieg dramatu? S\u0105 osoby, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie. Bez odpowiedzi pozostaj\u0105 np. w\u0105tki udzia\u0142u agentury, czy udzia\u0142 w niej wojskowych s\u0142u\u017cb. W wyniku zbrodni i ujawnienia jej bezpo\u015brednich sprawc\u00f3w wp\u0142ywy w aparacie w\u0142adzy utraci\u0142 genera\u0142 milicji tow. Miros\u0142aw Milewski, kt\u00f3ry \u201ekarier\u0119\u201d sowieciarza rozpoczyna\u0142 w 1944 r. od wsp\u00f3\u0142pracy z os\u0142awionym sowieckim kontrwywiadem \u201eSmiersz\u201d (Spiecjalnyje Mietody Rozob\u0142aczenija Szpionow) i ob\u0142awy augustowskiej z lata 1945 r. Nadzoruj\u0105cy WSW gen. Czes\u0142aw Kiszczak, funkcjonariusz re\u017cimu tak\u017ce z czterdziestoletnim sta\u017cem, triumfowa\u0142 \u2013 zyskuj\u0105c pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy nad resortem bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Ks. Jerzy Popie\u0142uszko<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pochodz\u0105cy z Podlasia ze wsi Okopy ksi\u0105dz Popie\u0142uszko od sierpnia 1980 r. wspiera\u0142 Solidarno\u015b\u0107. Jerzy Popie\u0142uszko trafi\u0142 do warszawskiego seminarium, gdy arcybiskupem warszawskim by\u0142 kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski. Prymas Wyszy\u0144ski udziela\u0142 ksi\u0119dzu Popie\u0142uszce \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. W \u017cyciu ksi\u0119dza Popie\u0142uszki nauczanie prymasa mia\u0142o bardzo du\u017ce znaczenie. W swoich wypowiedziach podkre\u015bla\u0142, \u017ce nie m\u00f3wi w kazaniach niczego innego ni\u017c prymas i papie\u017c Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1980 roku ksi\u0105dz Jerzy trafi\u0142 do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki na warszawskim \u017boliborzu. Z tego czasu jawi\u0142 si\u0119 jako \u201eprosty, nie\u015bmia\u0142y, jakby zal\u0119kniony\u201d m\u0142ody ksi\u0105dz. W czasie strajku 31 sierpnia 1980 roku, nieco z przypadku, bo inni ksi\u0119\u017ca albo byli zaj\u0119ci, lub si\u0119 wym\u00f3wili, odprawi\u0142 msz\u0119 \u015bw. dla robotnik\u00f3w w Hucie Warszawa.<\/p>\n\n\n\n

Szed\u0142em z ogromn\u0105 trem\u0105. Ju\u017c sama sytuacja by\u0142a zupe\u0142nie nowa. Co zastan\u0119? Jak mnie przyjm\u0105? Czy b\u0119dzie gdzie odprawia\u0107? Kto b\u0119dzie czyta\u0142 teksty? \u015apiewa\u0142? Takie, dzi\u015b mo\u017ce naiwnie brzmi\u0105ce pytania, nurtowa\u0142y mnie w drodze do fabryki. I wtedy przy bramie prze\u017cy\u0142em pierwsze wielkie zdumienie. G\u0119sty szpaler ludzi \u2013 u\u015bmiechni\u0119tych i sp\u0142akanych jednocze\u015bnie. I oklaski. My\u015bla\u0142em, \u017ce kto\u015b wa\u017cny idzie za mn\u0105. Ale to by\u0142y oklaski na powitanie pierwszego w historii tego zak\u0142adu ksi\u0119dza przekraczaj\u0105cego jego bramy. Tak sobie wtedy pomy\u015bla\u0142em \u2013 oklaski dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry przez trzydzie\u015bci lat wytrwale puka\u0142 do fabrycznych bram <\/em><\/strong>\u2013 tak ks. Jerzy wspomina\u0142 pobyt na terenie huty 31 sierpnia 1980 roku.<\/p>\n\n\n\n

17 stycznia 1982 r. ksi\u0105dz Popie\u0142uszko odprawi\u0142 pierwsz\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 za Ojczyzn\u0119 i tych, kt\u00f3rzy dla niej cierpi\u0105. W ocenie w\u0142adz powsta\u0142 tzw. o\u015brodek \u017coliborski, kt\u00f3rego animatorem i duchowym przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 ksi\u0105dz Jerzy. Do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki przyje\u017cd\u017cali ludzie z ca\u0142ej Polski. Urz\u0105d do spraw Wyzna\u0144 grzmia\u0142, \u017ce w o\u015brodku \u017coliborskim powsta\u0142a kontrrewolucyjna organizacja duchownych i \u015bwieckich.<\/p>\n\n\n\n

Swoj\u0105 prac\u0119 duszpastersk\u0105 ks. Jerzy opiera\u0142 na przes\u0142aniu: \u201eNie daj si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 z\u0142u, ale z\u0142o dobrem zwyci\u0119\u017caj\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1982 r. SB rozpocz\u0119\u0142y akcj\u0119 rozpracowywania ksi\u0119dza o kryptonimie SOR \u201ePopiel\u201d. Prymas kardyna\u0142 J\u00f3zef Glemp, patrz\u0105c z dystansem na poczynania kap\u0142ana, sugerowa\u0142 mu wyjazd na studia do Rzymu. W ten spos\u00f3b jego \u017cyciu nic by nie zagra\u017ca\u0142o, a jednocze\u015bnie ko\u015bcielni hierarchowie nie musieliby wys\u0142uchiwa\u0107 pretensji w\u0142adz. Wyjazdu jednak mu nie nakaza\u0142. Prymas do ko\u0144ca \u017cycia mia\u0142 wyrzuty sumienia, \u017ce nie uratowa\u0142 \u017cycia ksi\u0119dzu Popie\u0142uszce.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec wrze\u015bnia 1984 roku ksi\u0105dz Jerzy m\u00f3wi\u0142, \u017cegnaj\u0105c si\u0119 z ojcem:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jakbym zgin\u0105\u0142, to tylko nie p\u0142aczcie po mnie.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W protokole ogl\u0119dzin cia\u0142a kap\u0142ana zapisano:<\/p>\n\n\n\n

\u201eZw\u0142oki ubrane w czarne spodnie zabrudzone ziemi\u0105 na ca\u0142ej powierzchni, sutanna koloru czarnego podwini\u0119ta do pasa. Do obu n\u00f3g przywi\u0105zany jest worek jutowy, w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 kamienie\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

6 czerwca 2010 r. w Warszawie na placu Pi\u0142sudskiego og\u0142oszono ks. Jerzego Popie\u0142uszk\u0119 b\u0142ogos\u0142awionym Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, a cztery lata p\u00f3\u017aniej papie\u017c Franciszek og\u0142osi\u0142 go jako patrona Solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
  • Autor: Artur S. G\u00f3rski,oprac. Barbara Micha\u0142owska<\/li>
  • \u0179r\u00f3d\u0142o: tysol.pl\/ NSZZ „S” Region Gda\u0144ski<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    B\u0142ogos\u0142awiony ksi\u0105dz Jerzy Popie\u0142uszko, patron NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, zap\u0142aci\u0142 cen\u0119 \u017cycia za g\u0142oszenie prawdy i stawanie w obronie skrzywdzonych i prze\u015bladowanych. W dniu jego m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci obchodzimy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Duchownych Niez\u0142omnych.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19867,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-19866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-2021"],"views":605,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19868,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19866\/revisions\/19868"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}