{"id":19657,"date":"2024-08-14T10:11:00","date_gmt":"2024-08-14T08:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/?p=19657"},"modified":"2024-08-14T10:11:01","modified_gmt":"2024-08-14T08:11:01","slug":"44-lata-temu-rozpoczal-sie-strajk-w-stoczni-gdanskiej-tak-rodzila-sie-solidarnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/artykuly\/artykuly-2021\/44-lata-temu-rozpoczal-sie-strajk-w-stoczni-gdanskiej-tak-rodzila-sie-solidarnosc\/","title":{"rendered":"44 lata temu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk w Stoczni Gda\u0144skiej. Tak rodzi\u0142a si\u0119 Solidarno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Przesz\u0142o cztery dekady temu, 14 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gda\u0144skiej im. Lenina rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk, kt\u00f3rego efektem by\u0142o wypracowanie 21 postulat\u00f3w MKS, podpisanie Porozumie\u0144 Sierpniowych i narodziny zwi\u0105zku zawodowego Solidarno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Tak rodzi\u0142a si\u0119 Solidarno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Strajk trwa\u0142 przez dwa tygodnie i by\u0142 odpowiedzi\u0105 na zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, dzia\u0142aczki Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych.<\/p>\n\n\n\n

Stoczniowcy szybko w\u0142\u0105czyli si\u0119 w akcj\u0119 protestacyjn\u0105. Ju\u017c pierwszego dnia w po\u0142udnie strajkowa\u0142o 12 tysi\u0119cy os\u00f3b spo\u015br\u00f3d 17 tysi\u0119cznej za\u0142ogi. Pierwszym postulatem by\u0142o przywr\u00f3cenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wa\u0142\u0119sy, budowa pomnika ofiar Grudnia 1970 roku, podwy\u017cki p\u0142ac dla za\u0142ogi, wprowadzenie dodatku dro\u017cy\u017anianego, gwarancja nietykalno\u015bci dla strajkuj\u0105cych. 15 sierpnia lista postulat\u00f3w trafi\u0142a do dyrekcji zak\u0142adu, a do protestu przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 tr\u00f3jmiejskie stocznie i inne zak\u0142ady pracy.<\/p>\n\n\n\n

Na czele strajku w gda\u0144skich Zak\u0142adach Okr\u0119towych Urz\u0105dze\u0144 Elektrycznych i Automatyki „Elmor” stan\u0119li Andrzej Gwiazda, Bogdan Lis i Janusz Satora, a w gdy\u0144skiej Stoczni im. Komuny Paryskiej kierowa\u0142 Andrzej Ko\u0142odziej. <\/p>\n\n\n\n

Porozumienia Sierpniowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W nocy z 16 na 17 sierpnia powsta\u0142 Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy, kt\u00f3ry opracowa\u0142 s\u0142ynne 21 postulat\u00f3w. W pierwszym z nich domagano si\u0119 utworzenia niezale\u017cnych od w\u0142adz zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Na terenie Stoczni w niedziele odprawiona zosta\u0142a Msza \u015awi\u0119ta, a kolejnego dnia, 18 sierpnia, protesty wybuch\u0142y w Szczecinie, a p\u00f3\u017aniej w kolejnych miastach na terenie ca\u0142ego kraju. W mi\u0119dzy czasie stoczniowcy negocjuj\u0105 z w\u0142adz\u0105 realizacj\u0119 swoich postulat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Strajk zako\u0144czy\u0142 si\u0119 31 sierpnia, gdy w historycznej Sali BHP Stoczni Gda\u0144skiej przedstawiciele MKS reprezentuj\u0105cy ponad 700 zak\u0142ad\u00f3w pracy podpisali porozumienie z delegacj\u0105 rz\u0105dow\u0105. By\u0142o to jedno z czterech tzw. Porozumie\u0144 Sierpniowych.<\/p>\n\n\n\n

21 postulat\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Akceptacja niezale\u017cnych od partii i pracodawc\u00f3w wolnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych wynikaj\u0105cych z ratyfikowanych przez PRL Konwencji nr 87 Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy, dotycz\u0105cych wolno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/li>
  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpiecze\u0144stwa strajkuj\u0105cym i osobom wspomagaj\u0105cym.<\/li>
  3. Przestrzega\u0107 zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolno\u015bci s\u0142owa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonowa\u0107 niezale\u017cnych wydawnictw oraz udost\u0119pni\u0107 \u015brodki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyzna\u0144.<\/li>
  4. Przywr\u00f3ci\u0107 do poprzednich praw:
    1. ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 r. student\u00f3w wydalonych z uczelni za przekonania,<\/li>
    2. zwolni\u0107 wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych (w tym Edmunda Zadro\u017cy\u0144skiego, Jana Koz\u0142owskiego, Marka Koz\u0142owskiego),<\/li>
    3. znie\u015b\u0107 represje za przekonania.<\/li><\/ol><\/li><\/ol>\n\n\n\n
      1. Poda\u0107 w\u00a0\u015brodkach masowego przekazu informacj\u0119 o\u00a0utworzeniu Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego oraz\u00a0publikowa\u0107 jego \u017c\u0105dania.<\/li>
      2. Poda\u0107 realne dzia\u0142ania maj\u0105ce na\u00a0celu wyprowadzenie kraju z\u00a0sytuacji kryzysowej poprzez:
        1. podanie do\u00a0publicznej wiadomo\u015bci pe\u0142nej informacji o\u00a0sytuacji spo\u0142eczno-gospodarczej,<\/li>
        2. umo\u017cliwienie wszystkim \u015brodowiskom i\u00a0warstwom spo\u0142ecznym uczestniczenie w\u00a0dyskusji nad\u00a0programem reform.<\/li><\/ol><\/li>
        3. Wyp\u0142aci\u0107 wszystkim pracownikom bior\u0105cym udzia\u0142 w\u00a0strajku wynagrodzenie za\u00a0okres strajku, jak za\u00a0urlop wypoczynkowy, z\u00a0funduszu CRZZ.<\/li>
        4. Podnie\u015b\u0107 zasadnicze uposa\u017cenie ka\u017cdego pracownika o\u00a02000 z\u0142 na\u00a0miesi\u0105c, jako rekompensat\u0119 dotychczasowego wzrostu cen.<\/li>
        5. Zagwarantowa\u0107 automatyczny wzrost p\u0142ac r\u00f3wnolegle do\u00a0wzrostu cen i\u00a0spadku warto\u015bci pieni\u0105dza.<\/li>
        6. Realizowa\u0107 pe\u0142ne zaopatrzenie rynku wewn\u0119trznego w\u00a0artyku\u0142y \u017cywno\u015bciowe, a\u00a0eksportowa\u0107 tylko\u00a0nadwy\u017cki.<\/li>
        7. Znie\u015b\u0107 ceny komercyjne oraz sprzeda\u017c za dewizy w tzw. eksporcie wewn\u0119trznym.<\/li>
        8. Wprowadzi\u0107 zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynale\u017cno\u015bci partyjnej oraz znie\u015b\u0107 przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zr\u00f3wnanie zasi\u0142k\u00f3w rodzinnych zlikwidowanie specjalnych sprzeda\u017cy, itp.<\/li>
        9. Wprowadzi\u0107 na mi\u0119so i jego przetwory kartki \u2013 bony \u017cywno\u015bciowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).<\/li>
        10. Obni\u017cy\u0107 wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, a dla m\u0119\u017cczyzn do lat 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla m\u0119\u017cczyzn bez wzgl\u0119du na wiek.<\/li>
        11. Zr\u00f3wna\u0107 renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wyp\u0142acanych.<\/li>
        12. Poprawi\u0107 warunki pracy s\u0142u\u017cby zdrowia, co zapewni pe\u0142n\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105 osobom pracuj\u0105cym.<\/li>
        13. Zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 miejsc w \u017c\u0142obkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracuj\u0105cych.<\/li>
        14. Wprowadzi\u0107 urlop macierzy\u0144ski p\u0142atny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.<\/li>
        15. Skr\u00f3ci\u0107 czas oczekiwania na mieszkania.<\/li>
        16. Podnie\u015b\u0107 diety z 40 z\u0142 na 100 z\u0142otych i dodatek za roz\u0142\u0105k\u0119.<\/li>
        17. Wprowadzi\u0107 wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ci\u0105g\u0142ym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sob\u00f3t zrekompensowa\u0107 zwi\u0119kszonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi p\u0142atnymi dniami wolnymi od pracy<\/li><\/ol>\n\n\n\n
          • Autor: oprac. Marcin Krzeszowiec<\/li>
          • \u0179r\u00f3d\u0142o: muzhp.pl \/ wikipedia \/ solidarnosc.org.pl<\/li><\/ul>\n\n\n\n

            <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Przesz\u0142o cztery dekady temu, 14 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gda\u0144skiej im. Lenina rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk, kt\u00f3rego efektem by\u0142o wypracowanie 21 postulat\u00f3w MKS, podpisanie Porozumie\u0144 Sierpniowych i narodziny zwi\u0105zku zawodowego Solidarno\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-19657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-2021"],"views":883,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19659,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19657\/revisions\/19659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solidarnoscpkw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}