– W przestrzeni publicznej od kilkunastu lat trwa dyskusja na temat dekarbonizacji, podczas gdy ma\u0142o kto zastanawia si\u0119, jak skutecznie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo energetyczne kraju. (…) Niech nikt nie my\u015bli, \u017ce w sytuacji krytycznej \u0142atwo sprowadzimy energi\u0119 z zagranicy, z Europy Zachodniej. Tam zu\u017cycie pr\u0105du te\u017c ro\u015bnie, a nikt o zdrowych zmys\u0142ach nie sprzedaje czego\u015b, czego sam bardzo potrzebuje – przestrzega przewodnicz\u0105cy Komisji Zak\u0142adowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” ZG „Sobieski” Waldemar Sopata.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Solidarno\u015b\u0107 G\u00f3rnicza: – 1 lutego min\u0119\u0142o 25 lat od powstania Zak\u0142adu G\u00f3rniczego „Sobieski” jako cz\u0119\u015bci koncernu paliwowo-energetycznego, gdzie „cz\u0119\u015b\u0107 energetyczn\u0105” stanowi\u0142a jaworznicka elektrownia. Tymczasem historia zatoczy\u0142a ko\u0142o i rok temu kopalnia, wraz z ca\u0142\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 w\u0119glow\u0105, do kt\u00f3rej nale\u017cy, przesz\u0142a w r\u0119ce Skarbu Pa\u0144stwa. Jak mo\u017cna by\u0142oby podsumowa\u0107 ten wcze\u015bniejszy etap? Czy to, \u017ce przez dwie dekady „Sobieski” i elektrownia stanowi\u0142y jeden organizm, wysz\u0142o zak\u0142adowi na dobre?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Waldemar Sopata, przewodnicz\u0105cy Komisji Zak\u0142adowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” ZG „Sobieski”:<\/strong> – Historia pokaza\u0142a, \u017ce taka formu\u0142a funkcjonowania mia\u0142a sens, zw\u0142aszcza na samym pocz\u0105tku, gdy byli\u015bmy w grupie z Po\u0142udniowym Koncernem Energetycznym. Wtedy interesy kopalni i sp\u00f3\u0142ki energetycznej by\u0142y zbie\u017cne – przedsi\u0119biorstwo g\u00f3rnicze wydobywa\u0142o paliwo, a elektrownia wykorzystywa\u0142a to paliwo do produkcji energii. Dzi\u0119ki temu mieli\u015bmy gwarantowany odbi\u00f3r produktu. Gdyby ten stan rzeczy si\u0119 utrzyma\u0142, z powodzeniem dzia\u0142aliby\u015bmy tak nadal. Niestety, stabilno\u015b\u0107 mechanizmu stworzonego przed 25 laty naruszy\u0142o powo\u0142anie koncernu Tauron Polska Energia. Wtedy zacz\u0119\u0142y si\u0119 k\u0142opoty zar\u00f3wno w wydobyciu, jak i wytwarzaniu.<\/p>\n\n\n\n SG: – To by oznacza\u0142o, \u017ce sama idea konsolidacji by\u0142a dobra, ale w kt\u00f3rym\u015b momencie proces ten poszed\u0142 za daleko, czy tak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n WS:<\/strong> – Zdecydowanie tak. Ja to pytanie zadawa\u0142em wielokrotnie, jeszcze za czas\u00f3w wiceministra gospodarki odpowiedzialnego za g\u00f3rnictwo Krzysztofa Tch\u00f3rzewskiego, w roku 2007, potem za rz\u0105d\u00f3w Platformy Obywatelskiej – jaki by\u0142 cel powo\u0142ywania wielkich sp\u00f3\u0142ek energetycznych? Czy po to, by usprawni\u0107 proces wytwarzania energii? Je\u015bli tak, to dlaczego w\u0142\u0105czono w struktury tych koncern\u00f3w sp\u00f3\u0142ki zajmuj\u0105ce si\u0119 dystrybucj\u0105? Przecie\u017c one kierowa\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie czym innym w swojej dzia\u0142alno\u015bci. By\u0142y nastawione przede wszystkim na zysk. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na tym, \u017ce wspomniane podmioty zacz\u0119\u0142y handlowa\u0107 energi\u0105, co zaburzy\u0142o funkcjonowanie stworzonego systemu. Sp\u00f3\u0142ki dystrybucyjne zacz\u0119\u0142y dzia\u0142a\u0107 na szkod\u0119 sp\u00f3\u0142ek wydobywaj\u0105cych paliwo i wytwarzaj\u0105cych energi\u0119, cho\u0107 by\u0142y w tym samym koncernie. Namacalnym dowodem \u015bwiadcz\u0105cym o rozbie\u017cno\u015bci interes\u00f3w sp\u00f3\u0142ek wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Grupy Tauron by\u0142o wstrzymanie budowy szybu „Grzegorz” na blisko dwa lata. Konsekwencje odczuwamy po dzi\u015b dzie\u0144, bo nie mo\u017cemy wydobywa\u0107 tyle w\u0119gla, ile by\u015bmy mogli, a m\u00f3wimy tutaj o w\u0119glu posiadaj\u0105cym parametry po\u017c\u0105dane przez elektrowni\u0119 – chodzi g\u0142\u00f3wnie o niewielk\u0105 zawarto\u015b\u0107 chloru. W bloku w\u0119glowym, gdzie eksperymentowano z w\u0119glem innym ni\u017c z „Sobieskiego”, o nieznanych parametrach jako\u015bciowych, dochodzi\u0142o do cz\u0119stych awarii. Potem pojawi\u0142 si\u0119 jeszcze dodatkowy czynnik, kt\u00f3ry niekorzystnie wp\u0142yn\u0105\u0142 na nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 – wymuszony politycznie coraz wi\u0119kszy udzia\u0142 energii wytwarzanej ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych w tym, co sprowadza\u0142y sp\u00f3\u0142ki dystrybucyjne. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, to samo zjawisko zacz\u0119\u0142o dotyka\u0107 r\u00f3wnie\u017c g\u00f3rnictwo w\u0119gla brunatnego. Sytuacja kopal\u0144 i elektrowni konwencjonalnych stale si\u0119 pogarsza\u0142a, bo koncern jako ca\u0142o\u015b\u0107 zacz\u0105\u0142 ogranicza\u0107 produkcj\u0119 energii z w\u0119gla, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z brakiem odbioru zakontraktowanego surowca przez elektrowni\u0119. Najciekawsze jest to, \u017ce w naszych kopalniach nie wyst\u0119powa\u0142y \u017cadne inne zagro\u017cenia, sp\u00f3\u0142ka wydobywcza regulowa\u0142a wszystkie swoje zobowi\u0105zania, a jedynym czynnikiem, kt\u00f3ry nas „do\u0142owa\u0142”, by\u0142o polityka koncernu, do kt\u00f3rego nale\u017celi\u015bmy. Patrz\u0105c z perspektywy czasu, mo\u017cna by\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce na pewnym etapie ta konsolidacja rzeczywi\u015bcie posz\u0142a za daleko. I nie mam tutaj na my\u015bli \u0142\u0105czenia kopal\u0144 z energetyk\u0105 konwencjonaln\u0105, bo to akurat „zda\u0142o egzamin”. Problemy pojawi\u0142y si\u0119 wtedy, kiedy w\u0142adze koncernu zacz\u0119\u0142y nadawa\u0107 priorytet interesom sp\u00f3\u0142ki dystrybucyjnej. To si\u0119 zem\u015bci\u0142o i ostatecznie zaszkodzi\u0142o ca\u0142emu projektowi konsolidacyjnemu.<\/p>\n\n\n\n SG: – Opuszczenie koncernu Tauron Polska Energia przez Tauron Wydobycie SA, obecny Po\u0142udniowy Koncern W\u0119glowy SA, spowodowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 firmy do nowych uwarunkowa\u0144. Czy PKW poradzi sobie w nowych okoliczno\u015bciach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n WS:<\/strong> – Je\u015bli chodzi o PKW, od pocz\u0105tku byli\u015bmy za powrotem do sprawdzonego modelu konsolidacji, czyli po\u0142\u0105czenia z energetyk\u0105 na zasadach obowi\u0105zuj\u0105cych w czasach, kiedy kopalnie Po\u0142udniowego Koncernu W\u0119glowego by\u0142y bezpo\u015brednim zapleczem surowcowym Po\u0142udniowego Koncernu Energetycznego. Ale czy to si\u0119 komu\u015b podoba, czy nie, niezale\u017cnie od tego, jakie b\u0119d\u0105 powi\u0105zania pomi\u0119dzy PKW a elektrowni\u0105, czy – jak do niedawna – kapita\u0142owe, czy tylko handlowe, nasze kopalnie maj\u0105 okre\u015blone po\u0142o\u017cenie, w pobli\u017cu elektrowni, gdzie wybudowano nowy blok energetyczny o mocy 910 megawat\u00f3w i gdzie zapotrzebowanie na w\u0119giel nadal b\u0119dzie. Poza tym wybudowano bocznic\u0119 kolejow\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 dostarczenie w\u0119gla do elektrowni bezpo\u015brednio z ZG „Sobieski”. Mo\u017ce kto\u015b udowadnia\u0107 i opowiada\u0107 bzdury, \u017ce b\u0119dzie w\u0119giel sprowadza\u0142 „ta\u0144szy w\u0119giel” z Australii albo powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na ceny ARA [indeks cen w\u0119gla w portach Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia – przyp. red. SG], nie bior\u0105c pod uwag\u0119 chocia\u017cby koszt\u00f3w transportu. Wtedy sam o sobie za\u015bwiadczy, \u017ce albo udaje, albo jest niekompetentny i nie wie, o czym m\u00f3wi. \u017beby nie by\u0107 a\u017c tak pesymistycznym, mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce pojawi\u0142o si\u0119 pewne „\u015bwiate\u0142ko w tunelu”. Nie tak dawno, podczas spotkania ze stron\u0105 zwi\u0105zkow\u0105, pani minister przemys\u0142u Marzena Czarnecka poruszy\u0142a temat funkcjonowania kopal\u0144 w powi\u0105zaniu z energetyk\u0105. Mia\u0142em w\u00f3wczas okazj\u0119, by odpowiedzie\u0107 na szereg pyta\u0144 dotycz\u0105cych tej kwestii. By\u0107 mo\u017ce zatem nie wszystko stracone…<\/p>\n\n\n\n SG: – A jak to wygl\u0105da na tle perspektyw, jakie rysuj\u0105 si\u0119 przed ca\u0142ym sektorem wydobywczym – zw\u0142aszcza przed g\u00f3rnictwem w\u0119gla energetycznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n WS:<\/strong> – Sytuacja wszystkich producent\u00f3w jest dzi\u015b bardzo trudna. Kiedy ceny w\u0119gla wed\u0142ug indeksu ARA by\u0142y niskie, r\u00f3\u017cnymi naciskami zmuszano kopalnie do tego, by sprzedawa\u0142y w\u0119giel sp\u00f3\u0142kom wytwarzaj\u0105cym energi\u0119 w cenach indeksu ARA. Jednak kiedy indeks ARA r\u00f3s\u0142, nam nie wolno by\u0142o podnosi\u0107 cen surowca, co w spos\u00f3b oczywisty pogarsza\u0142o sytuacj\u0119 sp\u00f3\u0142ek w\u0119glowych. Tak mo\u017cna przecie\u017c zniszczy\u0107 ka\u017cde przedsi\u0119biorstwo. Jednocze\u015bnie w przestrzeni publicznej od kilkunastu lat trwa dyskusja na temat dekarbonizacji, podczas gdy ma\u0142o kto zastanawia si\u0119, jak skutecznie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo energetyczne kraju, a za to przede wszystkim odpowiada rz\u0105d. Zwalczane s\u0105 wszystkie stabilne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, jakie mog\u0142aby mie\u0107 Polska. Utrudnia si\u0119 funkcjonowanie energetyce w\u0119glowej, zamyka kopalnie i jeszcze op\u00f3\u017ania budow\u0119 elektrowni atomowej. Uwa\u017cam, \u017ce jest to jawne dzia\u0142anie na szkod\u0119 pa\u0144stwa. Budowa elektrowni j\u0105drowej trwa kilkana\u015bcie lat. Jakiekolwiek zmiany lokalizacyjne czy technologiczne tylko ten proces op\u00f3\u017ani\u0105. Wie o tym ka\u017cdy, kto mia\u0142 do czynienia z bran\u017c\u0105 energetyczn\u0105. Sk\u0105d we\u017amiemy pr\u0105d w sytuacji, gdy wygasimy elektrownie w\u0119glowe, a nie zd\u0105\u017cymy wybudowa\u0107 niczego, co mog\u0142oby je zast\u0105pi\u0107? To samo dzieje si\u0119 z innymi inicjatywami. Zagro\u017cona jest nawet budowa fabryki samochod\u00f3w elektrycznych, cho\u0107 w tym przypadku obowi\u0105zuj\u0105 gwarancje wynikaj\u0105ce ze specustawy. Wracaj\u0105c do energetyki, niech nikt nie my\u015bli, \u017ce w sytuacji krytycznej \u0142atwo sprowadzimy energi\u0119 z zagranicy, z Europy Zachodniej. Tam zu\u017cycie pr\u0105du te\u017c ro\u015bnie, a nikt o zdrowych zmys\u0142ach nie sprzedaje czego\u015b, czego sam bardzo potrzebuje. Mamy zatem przed sob\u0105 perspektyw\u0119 tyle\u017c przera\u017caj\u0105c\u0105, co i niebezpieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n SG: – Dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n rozmawia\u0142: MJ<\/p>\n\n\n\n \u017ar\u00f3d\u0142o: solidarno\u015b\u0107 g\u00f3rnicza<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" – W przestrzeni publicznej od kilkunastu lat trwa dyskusja na temat dekarbonizacji, podczas gdy ma\u0142o kto zastanawia si\u0119, jak skutecznie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo energetyczne kraju. (…) Niech nikt nie my\u015bli, \u017ce w sytuacji krytycznej \u0142atwo sprowadzimy energi\u0119 z zagranicy, z Europy Zachodniej. Tam zu\u017cycie pr\u0105du te\u017c ro\u015bnie, a nikt o zdrowych zmys\u0142ach nie sprzedaje czego\u015b, czego … <\/p>\n